Küflü ya da rutubetli bir duvar, nemin kaynağı giderildikten, küf temizlenip duvar tamamen kuruduktan sonra boyanır. Sıra kaynak, temizlik, kazıma ve kurutma, astar, en sonda da en az iki kat küfe dayanıklı son kat boyadır. Nem sürüyorsa küfe dayanıklı bir boya bile lekeyi bir süre gizler, küfün geri gelmesini durdurmaz.
Küflü duvar neden doğrudan boyanmaz
Küflü duvar doğrudan boyanmaz, çünkü küf nemden beslenir ve boya duvara gelen nemi kesmez. Boya üreticileri de aynı şeyi söyler. Filli Boya'nın küflü duvar rehberi boyanın küfü tek başına ortadan kaldırmadığını, işe nem kaynağını gidererek başlanması gerektiğini yazar. Temizlenmeden üstü kapatılan küf, nem devam ettikçe boyanın içinden yeniden lekelenir.
Küfün sağlık tarafı da vardır. Dünya Sağlık Örgütü'nün nem ve küf kılavuzu, kapalı alandaki nem ve küfü solunum yakınmaları, alerji ve astımla ilişkilendirir ve en etkili korunmanın yapıdaki kalıcı nemi önlemek olduğunu söyler.
Rutubetin kaynağı lekenin yerinden anlaşılır
Duvardaki rutubetin kaynağı çoğu zaman lekenin nerede çıktığına ve ne zaman büyüdüğüne bakılarak ayırt edilir. Aşağıdaki tablo kesin teşhis değildir, keşifte ilk baktığımız yerleri gösterir.
| Ne görüyorsunuz | Olası kaynak | Boyadan önce yapılacak |
|---|---|---|
| Pencere çevresinde, dış duvar köşelerinde ya da dolap arkasında siyah noktalar, kışın artıyor | Yoğuşma (sıcak ve nemli havanın soğuk duvarda suya dönüşmesi) | Düzenli havalandırma, eşyayı duvardan biraz ayırma, sorun büyükse ısı yalıtımına bakılması |
| Banyo tavanında ve duş çevresinde küf | Duş buharının dışarı atılamaması | Aspiratörün çalışması ya da pencereyle buharın dışarı atılması |
| Tavanda ya da duvarda sarı kahverengi halka, büyüyen ıslak leke | Üst kattan, çatıdan ya da tesisattan su sızıntısı | Sızıntının onarılması ve duvarın kuruması |
| Duvar dibinde kabaran boya ve beyaz tuz lekeleri | Zeminden yükselen nem ya da gömülü tesisat | Kaynağın bir tesisat ya da yalıtım ustasına tespit ettirilmesi |
| Yağmurdan sonra dış duvarın iç yüzünde büyüyen leke | Cephedeki çatlak, bozuk derz ya da yıpranmış dış boya | Önce dış cephenin onarılması |
Yoğuşmada çözüm çoğu zaman evin içindedir. Sızıntı ve yükselen nemde ise boyacıdan önce tesisatçı, çatı ya da yalıtım ustası gerekir.
Duvardaki küf nasıl temizlenir
Duvardaki küf, yüzey kazınmadan önce ıslak bir fırçayla alınır, ardından küf temizleyici bir solüsyonla yıkanır. Küflü yüzeyi kuru zımparayla ovmak sporları havaya ve odaya dağıtabilir.
- Odayı havalandırın. Eldiven, havalandırma deliği olmayan bir gözlük ve en az N95 sınıfı bir solunum maskesi takın. ABD Çevre Koruma Ajansı EPA'nın küf temizliği rehberi küçük alanlar için bu donanımı önerir. Evde astım, kronik akciğer hastalığı ya da bağışıklığı zayıf biri varsa temizliği o kişi yapmasın. ABD Hastalık Kontrol Merkezi CDC, küfün bu kişilerde ağır tepkiye ve akciğer enfeksiyonuna yol açabileceğini yazar.
- Küf temizleyici solüsyonu etiketindeki talimata göre kullanın. Örnek olarak Filox Plus teknik föyü yüzeyin önce ıslak, sert kıllı bir fırçayla temizlenip kuru bir bezle silinmesini, sonra ürünün inceltilmeden, yumuşak tüylü bir fırçayla sürülmesini ve asla püskürtülmemesini ister. Aynı föye göre yüzey tamamen kuruduktan sonra astar ya da boyaya geçilir, son kat boya için verilen bekleme 4 saattir, solvent bazlı eski boyanın üzerinde 24 saattir. Nem yüksek ve hava soğuksa bu süreler uzar.
- Evdeki çamaşır suyuyla temizlik yapacaksanız seyreltme ve uyarı için ürünün etiketine uyun, başka temizlik ürünleriyle karıştırmayın.
- Kabarmış, pul pul dökülen boyayı ve gevşek sıvayı spatulayla sağlam yüzeye kadar kazıyın. Çukurları alçı ya da macunla doldurup zımparalayın. Küfün işlediği, yumuşamış alçıpan ya da alçı gibi emici malzeme temizlikle kurtarılamayabilir. EPA bu durumda malzemenin sökülüp yenilenmesi gerekebileceğini belirtir.
- Duvarı tamamen kurumaya bırakın. Bu süre duvarın ne kadar ıslandığına göre değişir, nemli dokunan bir duvara astar sürülmez.
Küflü duvara hangi astar sürülür
Küflü duvar temizlenip kuruduktan sonra yüzeyin cinsine uygun bir astar sürülür, kalıcı leke kaldıysa astardan önce bir kat leke örtücü gelir. Hangi astarın gerektiği alt yüzeye bağlıdır. Eski boyalı duvar ile ham sıva ya da kireç badanalı duvar aynı astarı istemez.
Küf riski olan alanlar için satılan silikonlu bir iç cephe boyasının teknik föyü bu sırayı açıkça verir.
- Yüzey sağlam, temiz, kuru ve tozsuz olmalıdır.
- Eski boyalı duvarın tamamı hafifçe zımparalanır, sonra astarlanır.
- Kireç ve badana gibi tozuyan, emici katmanlar tamamen temizlenir. Bu katmanın üstüne sürülen astar ve boya tutunmakta zorlanır. Badananın boyadan farkını kireç badana yazımızda anlattık.
- Çok kirli ya da lekeli duvarda önce bir kat leke örtücü boya, sonra bir kat astar, sonra iki kat son kat uygulanır.
- Son kat, astardan 24 saat sonra ve en az iki kat olarak sürülür.
Bu süreler o ürüne aittir. Kullanacağınız astarın ve boyanın kendi föyündeki değerler geçerlidir.
Küf önleyici boya nasıl seçilir
Küf önleyici boya, etiketinde ve teknik föyünde küf ya da mikroorganizma oluşumuna karşı katkılı olduğu ve banyo, mutfak gibi nemli alanlarda kullanılabileceği yazan su bazlı bir iç cephe boyasıdır. Yukarıdaki föyde örneğin kullanım alanı olarak banyo, mutfak ve küf oluşma tehlikesi olan yerler sayılır, Sağlık Bakanlığı biyosidal ürün ruhsatı da belirtilir. Satıcının sözünden çok bu satırlara bakın.
Rutubetli duvar boyası diye satılan ürünler için de aynı sınır geçerlidir. Boya bir su yalıtımı değildir, duvarın içinden gelen nemi kesmez. Islak alanda parlaklık ve silinebilirlik seçimini mutfak ve banyo boyası yazımızda, silikonlu boyanın ne olduğunu silikonlu boya yazımızda ayrıntılı anlattık.
Küflü duvar hangi sırayla boyanır
Küflü duvar, eşya ve zemin korunduktan sonra temizlik, kurutma, astar ve iki kat son kat sırasıyla boyanır.
- Eşyaları duvardan uzaklaştırın, zemini naylonla örtüp kenarlarını bantlayın.
- Küfü solüsyonla temizleyin, gevşek boyayı kazıyın, çukurları doldurup zımparalayın.
- Duvarın tamamen kurumasını bekleyin.
- Gerekiyorsa bir kat leke örtücü, ardından yüzeye uygun astarı sürün.
- Föydeki bekleme süresinden sonra iki kat küfe dayanıklı son kat boyayı sürün. Yukarıdaki föyde kat arası bekleme 20 °C ve %65 bağıl nemde 4 ile 6 saattir, nem arttıkça uzar.
- Uygulama ve kuruma boyunca oda sıcaklığına dikkat edin. Aynı föy +5 ile +30 °C arasını ister.
- Boya kuruyana kadar odayı havalandırın. Ne zaman kullanabileceğinizi boya kuruma yazımızda bulabilirsiniz.
Küf yeniden çıkarsa ne zaman usta gerekir
Küf boyadan sonra aynı yerde yeniden çıkıyorsa sorun çoğu zaman boyada değil, hâlâ süren nemdedir ve kaynağa bakacak bir usta gerekir. Sızıntı, çatı ya da cephe kaynaklı nemde önce tesisatçı, çatı ya da yalıtım ustası işini bitirir, boya en sona kalır. Küf geniş bir alana ya da birkaç odaya yayıldıysa temizlik, kurutma ve boya birlikte planlanır. EPA, yaklaşık 1 m² (10 fit kare) alanı aşan küfte ya da büyük su hasarında temizliğin bir uzmanla planlanmasını önerir.
Boya tarafında biz yerinde keşifte nemin kaynağına ve duvarın durumuna bakar, temizlik, kazıma, alçı, zımpara ve astar hazırlığından sonra iki kat boya sürer, zemini ve eşyayı koruruz. Banyo tavanındaki küf için tavan boyama, odalardaki küf ve rutubet lekesi için iç cephe boyama sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Küflü duvarın üstüne doğrudan küf önleyici boya sürülür mü?
Sürülmemeli. Küf önleyici boya, temizlenmiş, kurumuş ve astarlanmış bir yüzeyde yeni küf oluşmasını zorlaştırmak içindir. Var olan küfün üstüne sürülürse leke bir süre kapanır, nem sürdükçe yeniden çıkar.
Küf önleyici boya rutubeti keser mi?
Kesmez. Boya yüzeyde küf oluşumunu zorlaştırır ama sızıntıyı, zeminden yükselen nemi ya da cepheden giren suyu durdurmaz. Bunlar önce onarılır.
Banyodaki küf için banyonun tamamını boyamak gerekir mi?
Küf yalnız tavanın bir köşesindeyse o yüzeyin temizlenip boyanması yeterli olabilir. Ancak aynı rengi ve parlaklığı tutturmak için genellikle bütün tavan ya da bütün duvar boyanır, yamalı boyada ton ve parlaklık farkı görülebilir.
Küflü duvarınızın fotoğrafını telefonla ya da WhatsApp'tan gönderirseniz ilk bilgiyi oradan verir, gerekirse yerinde keşfe geliriz. Teklif almak için buradan yazabilirsiniz.
