Yağlı boya üzerine su bazlı boya nasıl sürülür

Yağlı boya üzerine su bazlı boya doğrudan sürülmez. Yağlı boyanın parlak ve kaygan yüzeyine su bazlı boya iyi tutunmaz, bir süre sonra kabarır ya da soyulur. Önce boyanın gerçekten yağlı olduğu anlaşılır, yüzey temizlenip zımparayla matlaştırılır, üzerine geçiş astarı sürülür ve astar kuruyunca iki kat su bazlı boya uygulanır.

Halk arasında yağlı boya denen ürünler çoğunlukla solvent (tiner) bazlı sentetik boyalardır. Boya üreticileri geçiş astarlarını bu iş için, yani solvent bazlı boyadan su bazlı boyaya geçiş için üretir.

Duvardaki boyanın yağlı olduğu nasıl anlaşılır

Duvardaki boyanın yağlı mı su bazlı mı olduğu, alkolle yapılan basit bir testle anlaşılır. Boya üreticisi Glidden'ın anlattığı yöntem aşağıdaki gibidir.

1. Bir parça pamuğu az miktarda denatüre alkolle ıslatın. Alkol yanıcıdır, testi havalandırılan bir yerde, ocaktan ve açık alevden uzakta yapın.
2. Duvarın göze batmayan küçük bir yerini, örneğin bir dolabın ya da kapının arkasını, bu pamukla ovun.
3. Pamuğa boya geçiyorsa duvar su bazlı boyalıdır. Boya yerinden kıpırdamıyorsa büyük olasılıkla yağlı boyadır.

Testin bir sınırı var. Eski evlerde duvar birkaç kez boyanmış olabilir, en üstteki su bazlı katın altında yağlı boya kalabilir. Bu yüzden boyası kabaran ya da kazınmış bir kenarda alt katları da denemek işe yarar. Parlaklık da ipucu verir ama tek başına yetmez. Eski apartmanlarda mutfak, banyo ve merdiven boşluğu duvarlarında yağlı boyaya sık rastlıyoruz, bu boya genelde parlak ve serttir. Ancak saten ve silinebilir su bazlı boyalar da ışıltılı görünür.

Yağlı boyaya su bazlı boya neden doğrudan tutunmaz

Yağlı boya kuruyunca sert, parlak ve az emici bir film oluşturur, su bazlı boya bu yüzeye tutunacak pürüz bulamaz. Filli Boya da rehberinde hazırlık yapılmadan sürülen su bazlı boyanın yüzeye tutunamayıp dökülebileceğini yazıyor. Sorun her zaman hemen görünmez. Boya bir süre sonra kabarıp soyulmaya başlarsa bütün katları kazımak gerekir.

Yağlı boyalı yüzey nasıl hazırlanır

Yağlı boyalı yüzey, temizlenip zımparayla matlaştırılarak geçiş astarına hazırlanır. Bu adım atlanırsa astar da yüzeye zayıf tutunur.

• Kabaran ve gevşek boyayı kazıyın. DYO'nun geçiş astarı föyü kabarmış, gevşek ve sağlıksız görünen yerlerin uygulamadan önce kazınmasını istiyor.
• Yağı ve kiri temizleyin. Mutfak duvarlarında özellikle ocak çevresi yağ tutar. Yağlı yüzeye sürülen astar tutmaz.
• Bütün yüzeyi zımparalayın. Amaç boyayı sökmek değil, parlaklığını kırıp yüzeyi matlaştırmaktır. Nippon Paint'in geçiş astarı föyü, eski sentetik boyalı yüzeyden su bazlı sisteme geçmeden önce zımparayla matlaştırmayı gerekli sayıyor. Filli Boya orta ile ince taneli zımpara öneriyor, zımpara sırasında eldiven ve gözlük kullanmayı da hatırlatıyor. Çok eski boyalarda kurşun bulunabilir. İngiltere iş sağlığı kurumu HSE, eski kurşunlu boyada kuru zımpara yerine suya dayanıklı zımpara kâğıdıyla ıslak zımpara ya da toz emişli alet kullanılmasını, artığın nemli bezle alınmasını öneriyor.
• Tozu alın, çatlak ve delikleri kapatın. Zımpara tozu nemli bezle alınır, varsa çatlak ve delikler doldurulup düzeltilir. Çatlak türlerini duvar çatlağı rehberinde anlattık.

Geçiş astarı nedir, nasıl sürülür

Geçiş astarı, solvent bazlı (yağlı) boyanın üzerine su bazlı boya sürülebilsin diye üretilen, su bazlı bir ara kat astardır. Piyasada dönüşüm astarı adıyla da satılır ve eski yağlı boya ile yeni su bazlı boya arasında köprü kurar.

Uygulama ayrıntısı ürüne göre değişir. Okuduğumuz üç kaynakta yazanlar aşağıda.

• DYO'nun föyü, astarın hacimce %10 su ile inceltilip fırça ya da ruloyla tek kat sürülmesini söylüyor.
• Nippon Paint'in föyü de %10 inceltme ve tek kat öneriyor, uygulama sırasında yüzey sıcaklığının +5°C ile +30°C arasında olmasını istiyor. Aynı föye göre astarın kuruma süresi solvent bazlı boya üzerinde 24 saat, su bazlı boya üzerinde 6 saattir. Nem yüksek, hava soğuksa bu süre uzar.
• Filli Boya'nın rehberi eski renge göre bir ya da iki kat astar öneriyor, koyu renkten açığa geçerken iki kat.

Bu yüzden kullanacağınız astarın kendi föyüne bakın. Astar kurumadan üzerine boya sürmeyin. Solvent bazlı yüzeyde astarın kuruması, su bazlı yüzeydekinden uzun sürebilir.

Su bazlı boya nasıl uygulanır

Geçiş astarı kuruduktan sonra su bazlı boya iki kat sürülür. Önce kenarlar ve köşeler fırçayla kesilir, sonra geniş yüzeyler ruloyla boyanır. İkinci kat, ilk kat kuruduktan sonra gelir. Filli Boya ilk kat kuruyunca yüzeyin hafifçe zımparalanmasını da öneriyor. Mutfak gibi sık silinen yerlerde silinebilir bir boya seçmek işinizi kolaylaştırır. Islak alanlarda boya seçimini mutfak ve banyo boyası rehberinde, kat aralarını ve kokuyu boya kuruma rehberinde anlattık.

Yağlı boyalı bir mutfak için örnek hesap

Aşağıdaki örnek, sitemizdeki boya hesaplayıcının yüzey varsayımıyla yapıldı ve yaklaşıktır.

1. Mutfak tabanı 8 m² olsun. Hesaplayıcı duvar alanını taban alanının 2,7 katı sayar. 8 × 2,7 = yaklaşık 22 m² duvar eder.
2. Geçiş astarı tek kat sürülecek. Yukarıda andığımız Nippon Paint föyünde 1 litreyle tek katta 7 ile 11 m² astarlandığı yazar, buna göre 22 m² için yaklaşık 2 ile 3,2 litre astar gerekir.
3. Su bazlı boya için hesaplayıcı 1 litreyle tek katta yaklaşık 10 m² sayar. 22 m² × 2 kat ÷ 10 = 4,4 litre, yukarı yuvarlayınca yaklaşık 5 litre boya eder.

Dolap ve fayans arkasında kalan duvar düşülmedi, gerçek alan çoğu mutfakta daha küçüktür. Astar sarfiyatı ürüne, yüzeyin pürüzüne ve emiciliğine göre değişir, kesin değer kullanılan ürünün föyündedir. Odaya göre boya miktarını oda başına boya hesabı rehberinde ayrıntılı gösterdik.

Yağlı boyalı kapı ve pervazlarda ne değişir

Yağlı boyalı kapı ve pervazlarda da yüzey temizlenir ve zımparayla matlaştırılır. Astar ise seçilen boyaya bağlıdır. Filli Boya'nın rehberi kapıda duvardaki hazırlığı öneriyor, aynı markanın su bazlı panel kapı boyası föyü ise ürünün hafif zımparadan sonra solvent bazlı eski boya üzerine astarsız uygulanabildiğini yazıyor. Kullanacağınız ürünün föyüne bakın. Fark, ahşabın darbe ve sürtünme alması ve fırça izinin duvardakinden çok daha belli olmasıdır. Kapı ve pencere işlerinin ayrıntısını kapı ve pencere boyama sayfamızda anlattık.

Sık sorulanlar

Geçiş astarı olmadan yalnız zımparayla su bazlı boya olur mu

Duvar boyasında önerilmez. Zımpara parlaklığı kırar ama yağlı boya ile su bazlı boya arasındaki bağı tek başına kurmaz. Okuduğumuz duvar boyası ve astar föyleri zımparayı geçiş astarının ön hazırlığı olarak anlatıyor, astarın yerine geçen bir adım olarak değil. Kapı için üretilmiş bazı su bazlı boyalar bunun dışındadır, bunu ürünün föyü söyler.

Yağlı boyayı tamamen sökmek gerekir mi

Boya sağlamsa gerekmez. Kabaran, pul pul kalkan ya da yer yer dökülen kısımlar sağlam yüzeye kadar kazınır, kalan sağlam yağlı boya zımparalanıp astarlanır. Boyanın büyük bölümü kalkıyorsa sökmek daha sağlıklı olabilir. Buna keşifte birlikte karar veririz.

Yağlı boyalı mutfak, banyo ya da merdiven boşluğu duvarlarınızı su bazlı boyaya geçirmek istiyorsanız duvarın birkaç fotoğrafını WhatsApp'tan gönderin, ilk bilgiyi verelim. Yerinde keşifte boyanın türüne birlikte bakarız. Hazırlık ve boyayı iç cephe boyama hizmetimizle planlayabilir, teklif formundan teklif isteyebilirsiniz.